روزنامه نگاري الكترونيكي
لطفاً تعريفي جامع و در عين حال مختصر از روزنامه نگاري سايبر ارائه کنيد.مراحل وارد شدن به فضاي مجازي براي بسط و گسترش دادن روزنامه نگاري از طريق Cyber Space را چگونه تشريح مي کنيد؟
تبديل نوشتار مکتوب به نوشتار ديجيتالي با استفاده از فناوري نوين بخصوص شبکه جهاني اينترنت باعث ايجاد يک شاخه جديد (هيبريدپروفشن) در حرفه روزنامه نگاري و به طور کلي رسانه ها شامل روزنامه ، مجله ، راديو، تلويزيون ، فيلم و... شده است. امروزه نه تنها نشريات مکتوب بلکه رسانه هاي الکترونيک نيز از آنالوگ به ديجيتال تبديل شده اند ؛ براي مثال ، امروزه راديو و تلويزيون و فيلم را نيز مي توانيم از طريق اينترنت به صورت زنده (real time) دريافت کنيم.
صاحبان رايانه به شرطي که به شبکه جهاني اينترنت متصل باشند مي توانند براحتي صدا و تصوير ديجيتال را به طور مداوم (audio and video streaming) دريافت کنند. با اين توضيحات مي توان گفت روزنامه نگاري سايبر يا(E-journalism) يا ديجيتال ژورناليسم ، تبديل نوشتار مکتوب (text)به ديجيتال است.
برخي از خصوصيات اي - ژورناليسم در مقايسه با ژورناليسم مکتوب (print journalism) عبارتند از:
- 1روزنامه نگاري تعاملي.
E-journalism interactive-2 با سرعت نور و مثل امواج راديويي و تلويزيوني اخبار را در سراسر جهان پخش مي کند.
E-journalism -3 به خوانندگان اجازه مي دهد مطالب بيشتري را در ارتباط با يک موضوع بخصوص از طريق لينکهاي مرتبط با اخبار دريافت کنند.
E-journalism -4 اين امکان را فراهم مي کند که خوانندگان از طريق شبکه جهاني اينترنت بتوانند اخبار را مقايسه و از ديدگاه هاي گوناگون مشاهده کنند.
-5 در دنياي E-journalism تحريف و دروغ پردازي بسيار دشوارتر از دوران ژورناليسم مکتوب است.
-6در فضاي سايبر هر کسي مي تواند خبرنگاري کند و مشاهدات خودش را با ديگران در ميان بگذارد.
-7 در فضاي سايبر هر کسي که با رايانه آشنا باشد مي تواند سايبر ژورناليست بشود.
-8 اي - ژورناليسم فاصله زماني را در ارتباط با چاپ و انتشار و جغرافيا از ميان برداشته است.
-9 در روزنامه نگاري سايبر مي توان براحتي اطلاعات گوناگون را جستجو کرد.
-10 اهميت
روزنامه نگاري سايبر يا ديجيتال ژورناليسم در آموزش و پرورش هر روز گسترده تر
مي
شود. روزنامه نگاري الکترونيک ، روزنامه نگاري سنتي را دگرگون کرده و
امکانات بسيار جالبي را به وجود آورده است که حتي يک دهه پيش قابل پيش بيني
نبود.
مثلا فناوري ديجيتال رايانه و اينترنت به من اين فرصت را داده است که بتوانم با بنيانگذاري نشريه جهاني رسانه ها (global media journal) در سراسر دنيا يک شبکه بزرگ روزنامه نگاري سايبر پايه گذاري کنم. چنين ابتکاري پيش از عصر ديجيتالي امکان پذير نبود. اين نشريه جهاني اي - ژورنال در همه قاره هاي دنيا به صورت الکترونيکي ديجيتال چاپ مي شود و در دسترس علاقه مندان قرار مي گيرد.
در سالهاي اخير با نفوذ اينترنت
در ايران روندي آغاز شد که طي آن پاي بيشتر خبرنگاران و
روزنامه
نگاران حرفه اي را به وادي روزنامه نگاري سايبر کشيده است. با اين تعبير که
بخش عمده اي از وقت خود را صرف وبلاگ نويسي يا تبادل اطلاعات از طريق
اينترنت مي کنند. اين موج را چگونه ارزيابي مي کنيد؟
روزنامه نگاري در همه جاي دنيا دچار تغيير و تکاپو بوده و هست . از منظر من ، يکي از مشکلات اساسي جامعه در حال توسعه ، عدم استمرار و نبودن امنيت شغلي است. به اين معني که پس از تغيير يک رئيس قوانين نيز عوض مي شوند. متاسفانه بيشتر امور اداري ، فرهنگي ، اقتصادي و سياسي مدام در تغيير و حتي تضاد هستند. تصميم ها بيشتر براساس سليقه هاي فردي است تا براساس منطق ، تجربه ، دانش و روندهاي علمي و عملي يک حرفه ازجمله روزنامه نگاري.
در دنياي پرتلاطم امروز و در عصر
ديجيتالي کنوني ، نبايد به روزنامه نگاري و مطبوعات از منظر سنتي
نگاه کرد. واقعيت اين است که مرزهاي جغرافيايي در ارتباط با توليد
و ارائه اطلاعات مفهومي ندارند و
نمي توان رسانه اي ديجيتالي را
مانند رسانه اي مکتوب کنترل کرد.
اي - ژورناليسم و وبلاگ ها براي
هميشه حرفه روزنامه نگاري و تبادل اطلاعات را دگرگون کرده اند ؛
بنابراين قواعد کهنه بايد جايگزين قواعد به روز و پيشرفته و
منطقي بشوند. موج گسترش وبلاگ ها در ايران و سراسر دنيا، فضاي اطلاعاتي را در سطح ملي و جهاني باز و دموکراتيزه کرده است. به اين معني که هر فردي که حرفي براي گفتن دارد مي تواند با ايجاد يک وبلاگ آن را بگويد ؛ البته بتازگي
روزنامه هاي معتبر جهاني بعضي اخبار دست اول خودشان را از طريق وبلاگ ها مي گيرند. يکي از
مشکلات وبلاگيست ها اين است که بيشتر در ميان اين موج عظيمي که هر روز بر تعداد آنها
مي افزايد، گم مي شوند. آنهايي موفق مي شوند که پرمحتوا و قابل اطمينان
باشند.در هر حال به مصداق «توانا بود هر که دانا بود» من گسترش اينترنت و
وبلاگ ها و حضور ديجيتالي روزنامه هاي مکتوب را روي شبکه جهاني اينترنت به فال
نيک مي گيرم.
بسياري از اساتيد علوم ارتباطات
معتقدند يک خبرنگار حرفه اي که بخواهد در کارش پيشرفت کند، نياز
دارد با علوم روز در زمينه ارتباطات و ژورناليسم آشنا باشد و موفق شدن
در اين زمينه مستلزم تسلط داشتن به حداقل يکي از زبان هاي غيرمادري
است. شما چه نظري داريد؟ با اين حساب ما بايد هزاران زبان دان و زبان شناس
داشته باشيم. آنچه در جامعه روزنامه نگاري ديده مي شود، اين که بسياري
از خبرنگاران و
روزنامه نگاران ، بدون داشتن همه اين تخصص ها و به روز بودن ها،
مي توانند گوشه گليم خودشان را از آب بيرون بکشند. شما چه فکر مي کنيد؟
اگر شما با اصول و فنون روزنامه نگاري آشنا باشيد ، مي توانيد هم در دنياي ديجيتالي و هم در دنياي سنتي يا مکتوب رسانه ها موفق باشيد ؛ ولي با داشتن چنين استعدادي و درک رسالت حرفه اي و مسووليت اجتماعي خودتان نياز داريد که در اين عصر انفجار اطلاعات از آنچه در جهان مي گذرد ، آگاه باشيد و خودتان را در يک چارچوب جغرافيايي محصور نکنيد.روزنامه نگاري الکترونيک روزنامه نگاري سنتي را دگرگون کرده و امکاناتي را به وجود آورده که يک دهه پيش قابل تصور نبود.
منبع:جام جم آنلاين
---------محسن جعفري نياركي----------